Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü'nde Yetkin Mühendislik Paneli

Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü'nde  Jeo-Genç, Hacettepe ÖTK, Maden Genç ve Yer Bilimleri Topluluğu tarafından “Yetkin Mühendislik “ konulu bir panel düzenlendi.

Açılış konuşması Hacettepe Üniversitesi Hidrojeoloji Bölümü son sınıf öğrencisi ve Jeo-Genç üyesi Hüseyin Uytun tarafından yapıldı. Açılış konuşmasının ardından söz alan + İvme Dergisi Yayın Kurulu Üyesi Ozan Doğan Mesleki Yeterlilik, GATS ve AB Süreçleri, TMMOB ve Yetkin Mühendislik konularını ele aldı. GATS ve AB süreciyle birlikte Türkiye'deki meslek alanlarının düzenlenmesine, mühendislik dışında özellikle sağlık ve hukuk alanındaki mesleklerin bu sürecten nasıl etkileneceği konularına değinen Doğan, Mesleki Yeterlilik yönetmeliğiyle birlikte mühendislik mimarlık ve şehir plancıları için nasıl bir sürecin başlayacağını gözler önüne serdi. Doğan; beş yıl stajyerlik ve belge toplayarak puan almanın yanı sıra rapor yazma ve referans toplama süreçlerinin mesleki yeterliliğin kapsamını oluşturduğunu da ekledi. Konuşmasın TMMOB'nin kuruluş amaçlarını ve ilkelerini tanımladıkdan sonra TMMOB'de yapılan Yetkin Mühendislik tartışmalarının sürecine ve özellikle  İMO tarafından başlatılan “yetkin -yetkili mühendislik” uygulamasına yer verdi.

Doğan konuşmasında ayrıca

“17 Ağustos 1999 depreminden önce yetkin mühendislik uygulanıyor olsaydı bu kadar binaların çökmesi önlenebilir miydi? Bu depremde yıkılan binaların müteahitleri veya inşaat mühendisleri hakkında İMO’nun yapmış olduğu bir çalışma var mıdır? Bu insanların ne kadarı bahsi geçen genç mühendislerdir? İMO bu konuda bu kadar iddialı ise böylesi bir çalışma yapmış olmalıdır. Çünkü yıkılan evleri yapanlar yetkin değildi, biz de bunlar bir daha yaşanmasın diye bu insanların 5 yıl daha stajyer olarak çalışmasını şart koştuk demek aslında bir çalışmanın olduğunu gösteriyor. Bu çalışmanın sonuçlarını öğrenmek istiyoruz.

Gerçek dünyanın, dışarıda yaşanan hayatın gerçekleri var. Yetkin mühendislik konusunu savunan insanlar sanki Türkiye şartlarını bilmiyormuş gibi davranıyorlar.

Bunun yanında, yıkımların engellenmesi öncelikle yönetmeliklerde ve bu yönetmeliklerin uygulanmasındadır. Yani gene asıl sorunlu olan devlettir. İnsanlar herşeyi devletten beklememek lazım diyorlarsa bunu da ayrıca değerlendirebiliriz. Ama gayet iyi biliyoruz ki müteahhitlerin para kazanma hırsları da bu konuda oldukça önemli bir sebeptir. Dolayısıyla bu durum, yıkım faturasının, en azından bir kısmının, adresleri arasında bu yönetmelikleri hazırlamaktan sorumlu kurumların da bulunduğu gerçeğini ortaya koymaktadır.

Çünkü bu depremden sonra adli makamlarca yargılanan müteahhitler arasında TMMOB birim yöneticilerinin de bulunmasına karşın, TMMOB ve bağlı odaların bu konuda yürüttükleri mesleki disiplin soruşturması sonucunda mesleki disiplin cezası verilmiş olan bir tek mühendis ya da mimar bulunmamaktadır.

Yetkin mühendisliğe karşı olan bizler bu durumda depremde kaybettiğimiz insanlarımızın da sorumluluğunu taşımakla suçlanıyoruz.

Evet mühendislerin etik ile ilgili problemleri var. Bunu hayatın her alanında görebiliyoruz. Ülkenin ve hatta dünyanın her yerinde etik ile ilgili bir problem var. Bunun sonucunda önerilen ise eğitimin şart olduğu. Baştan aşağı köşe dönmeci bir zihniyetle örgütlenmiş koskoca bir ülkede etiğin kağıt üzerinde değerlendirilmesi ne kadar anlamlı. İnsanların etik değeri biliyor olması ne yazık ki bu değerleri uygulayacağı anlamına gelmiyor.” dedi.

Meslek içi eğitime değil yetkin mühendisliğe karşı olduğunu belirten Doğan, "Biz yapmayacağız, başkalarının yapmasına da engel olacağız. Yıkılan binaların TMMOB‘deki sorumlusu yetkin olmayan mühendisler değildir. İlla bir sorumlu aranıyorsa TMMOB yetkin olduğunu düşündüğü mühendislere bakmalıdır. Dünyanın her yerinde yetkin mühendislik yoktur. Yetkin mühendislik ayrıca pazar manipülasyonudur. Diplomayı kısıtlayan bir belgeyi tanımamalıyız" diyerek sözlerini sonlandırdı.

Ozan Doğan'ın ardından söz alan Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Yüksel Akkaya; İnsanın doğasında calışmanın olmadığını çalışmanın sadece zorunlu bir durum olduğunu; bir nesneye bağlı olarak çalışmanın insanın doğasını körelttiğini özellikle mühendisliğin herhangi bir dalında bulunan kişilerin hayatın bütününe, sahip oldukları mühendislik mesleği doğrultusunda bakmalarının kişileri körelttiğini ve geriye ittiğini belirtti. Akkaya; yetkin mühendisliğin ötesinde mühendisliğin üretim tarzları üzerinden, iş kolu üzerinden, uzmanlaşma ve bunların sağlamış olduğu ayrıcalıklar üzerinden bakılması gerektiğini iletti. Yüksel Akaya konuşmasında şu noktalara da değindi: "Mühendisler işin planlanmasında  üretim süreçlerinde makinaların tasarlanması aşamalarıyla aslında işçilere kötülük etmektedir. Bu şekilde işçileri fabrikalara hapsetmekle birlikte aslında mühendislerin sistem içerisinde mesleki görevlerini yetkin olarak yerine getirdiklerini; bu sebeple bir çok işçinin meslek hastalıklarına yakalanmasında iş kazaları sonucu sakat kalmalarında ya da Tuzla Tersanelerindeki gibi birçok işçini hayatlarını kaybetmelerinde mühendislerin sorumlu olduğunu belirtti. Türkiye'de mühendislik eğitimi veren üniversitelerin eşit olmadığı tartışmasının başka bir noktadan ele alınıp emek piyasasına fazla sayıda mühendis sürmenin gerekli olup olmadığının tartışılması gerektiğinin daha doğru bir tespit olacagını belirten Akkaya “TMMOB bu noktada  YÖK'le  üniversiteleri tartışmalı emek piyasası açısından mühendislik ihtiyacını tekrar gözden geçirmelidir.

Piyasaya ne kadar çok mühendis sunarsanız mühendislerin piyasadaki değeri de o kadar azalmış olur yani mühendis arzının artmasıyla verilen ücretler de düşecektir. Mühendislerin proleterleşme süreci ayrıcalıklı olma konumundan tersine dönecektir. Emek piyasaları üzerinden baktığımızda mühendislik mesleğine bağlı olarak körelmeli miyiz yoksa mühendislik mesleğini hayatımızın bir parçası olarak yerine getirip geri kalan zamanlarımızıda sosyal bir insan olarak geçirmeli miyiz?" dedi.

Panel soru cevap kısmıyla devam etti.Panele yaklaşık olarak 25 kişi katıldı.