Takipteki bireysel krediler zirve yaptı

Bazı göstergeler piyasalara umut verse de, iş dünyası ve vatandaşların kredi ödemesinde zorlandığı ortaya çıktı. Takipteki bireysel krediler yüzde 156.8, karşılıksız çekler yüzde 42 arttı

Mart ve nisan ayları itibarıyla sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranlarındaki görece iyileşmeyle işsizlik ödeneği başvurularında azalma olması krizin dip yaptığı yönündeki yorumları artırarak, piyasalara moral verdi. Dün Türkiye’nin önemli sanayi kentlerinden Kocaeli’ni ziyaret eden Sanayi Bakanı Nihat Ergün de bu gelişmeleri, “Şimdi çıkış başladı” sözleriyle değerlendirdi.
Ancak, önemli ekonomik göstergelerdeki bu görece iyileşmeye rağmen Merkez Bankası ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verileri iş dünyası ve vatandaşların kredi ödemesindeki sıkıntının arttığını ortaya koydu. Bu durum takipteki kredilerin de artmasına neden oldu.
Nitekim son bir yılda bankaların kullandırdığı kredilerdeki artış oranı yüzde 14.6 olurken, net takipteki alacaklardaki artış oranı yüzde 163.4’e ulaştı. Aynı dönemde bankaların kullandırdığı bireysel krediler sadece yüzde 13.9 artarken, takibe düşen bireysel kredi toplamındaki artış yüzde 156.8’e tırmandı. Finansman sıkıntısındaki şirketlerin ödemelerinde karşılıksız çekler yüzde 42, protesto edilen senetler tutarı da yüzde 33.5 oranında arttı.
Mart ayı itibariyle sektörün toplam kredileri 366 milyar 372 milyon liraya ulaştı. Krediler, 2008 martına göre yüzde 14.6 oranında arttı. Oysa bu krediler toplamı geçen yılın sonunda 367 milyar 445 milyon liraydı.

Sektörel alacaklar hızla tırmandı
Krizle küresel talepteki düşüşten dolayı ürettiğini satamayan ve sattığında parasını almakta zorlanan reel sektörün yaşadığı finansman sorunları, doğal olarak bankalara da yansıdı. Oysa tahsilatta sorunu artan bankalar, elindeki kaynağı kredi yerine yine devlet kağıtlarında değerlendirmeyi tercih etti. Sektörün menkul değerler cüzdanı yüzde 18.4’lük artışla 211 milyarı aştı. Artış oranı yüzde 14.6’de kalan kredilerde, takipteki alacaklar yüzde 69’a yaklaşan oranda artarak 17 milyar liranın üzerine çıktı. Net takipteki alacaklar da 2.6 misli artışla 3.8 milyara yaklaştı.

Bireyselde ödememe durumu
Talepteki düşüşten, bireylerin kullandığı tüketici kredileri ve kredi kartları toplamı artışı da kredilerin gerisinde kaldı. Tüketici kredileri ve kredi kartları birlikte yüzde 13.9’luk artışla 115.7 milyara yaklaştı. Tüketici kredileri konutta artarken, taşıtta resmen geriledi. Bunun yanında ihtiyaç ve diğer tür krediler de artış sağlanabildi. Kredi kartlarında taksitli alışveriş işlemlerinde yüzde 2 olan bir yıllık büyüme oranı, taksitsizde ise yüzde 28’i buldu.
Tüketici kredileriyle kredi kartlarının birlikte artışının yüzde 14 bile olmadığı bir yıllık dönemde, takibe düşen bu tür banka kaynakları toplamıysa yaklaşık 2.6 misli yani yüzde 156.8’lik artışla 5.1 milyar liraya yükseldi. Bireyselde takibe düşen krediler hızla artış kaydetti.

Karşılıksız çekler yüzde 42 büyüdü
Alışveriş işleminde nakit dışında iki önemli ödeme aracından biri çek, diğeri de senet. Aslında vadeli olamayacak ödeme aracı çek, piyasada böyle bir kabulden dolayı ileri tarihli de kullanılıyor. Ocak-nisan döneminde karşılıksız çıkan çeklerin artışı nisanda yüzde 73.5’le zirve yaptı. Toplamdaysa yüzde 41.8’lik büyümeyle 710 bin 807 çek karşılıksız çıktı. Ocak-mart döneminde protesto edilen senetler toplamı yüzde 1.28’lik artışla 418 bin 617’ye çıktı. Bunların tutarıysa yüzde 33.5’lük büyümeyle 1 milyar 986 milyon 328 bin liraya yükseldi.

Kaynak; Taraf